Trong nghề làm quỳ thếp truyền thống của làng Kiêu Kỵ (Gia Lâm, Hà Nội), “quỳ tân” (hay bạc quỳ tân) là thuật ngữ chuyên môn dùng để chỉ loại lá quỳ được dát mỏng từ thiếc, dùng làm vật liệu thay thế giá rẻ cho vàng và bạc nguyên chất.

Sự ra đời của quỳ tân phản ánh sự thích ứng của làng nghề truyền thống trước nhu cầu đa dạng của thị trường. Dưới đây là các đặc điểm chi tiết:

• Phân loại “Cựu” và “Tân”: Giới làm nghề Kiêu Kỵ chia sản phẩm thành hai dòng: “quỳ cựu” là dòng truyền thống xa xưa được đập từ vàng 100% hoặc bạc 100%, trong khi “quỳ tân” (tân = mới) là dòng sản phẩm ra đời sau này, sử dụng kim loại thiếc thay thế.

• Giá thành bình dân: Vì sử dụng thiếc thay cho kim loại quý, quỳ tân có mức giá cực kỳ rẻ. Một thiếp quỳ tân thường chỉ có giá khoảng vài chục ngàn đồng, rẻ hơn 4-5 lần so với quỳ bạc thật và rẻ hơn hàng chục lần so với quỳ vàng.

• Quy trình chế tác thủ công: Dù là nguyên liệu giá rẻ, quá trình làm ra lá quỳ tân vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các công đoạn làm quỳ truyền thống. Người thợ vẫn phải làm giấy dó, chế biến mực bồ hóng, lướt mực, cắt nhỏ các lá thiếc xen vào giấy quỳ và dùng búa đập liên tục hàng ngàn nhát để dàn lá thiếc mỏng tang đến mức có thể thổi bay.

• Ứng dụng thực tế: Quỳ tân có màu trắng sáng tương tự như bạc. Nó được ứng dụng rộng rãi để dát (thếp) lên các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồ thờ cúng, hoành phi, câu đối, đồ gỗ nội thất thông thường, hoặc dùng làm lớp lót tạo hiệu ứng lấp lánh trong tranh sơn mài bình dân.

Việc sản xuất quỳ tân giúp các nghệ nhân duy trì được nhịp độ làm nghề và giữ gìn kỹ thuật đập quỳ thủ công trong bối cảnh các đơn hàng vàng, bạc thật đắt đỏ không phải lúc nào cũng có sẵn.